การค้นคว้าอิสระในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาท หน้าที่ ในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจสายงานสอบสวนในเขตอำเภอพนมสารคาม และเพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรคและแนวทางการแก้ไขในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจสายงานสอบสวนในเขตอำเภอพนมสารคาม โดยผู้วิจัยได้ใช้เครื่องมือแบบสอบถาม มีกลุ่มตัวอย่าง 11 คน เป็นพนักงานสอบสวนในพื้นที่อำเภอพนมสารคามทั้งหมด โดยใช้สถิติวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ผลการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่เป็นอายุอยู่ในช่วงอายุ 31 – 40 ปี และ ช่วงอายุ 41 – 50 ปี ช่วงอายุราชการ 5 – 10 ปี ด้านสถานภาพการสมรส สถานภาพสมรสและอยู่ด้วยกัน เงินเดือนอยู่ในช่วง 40,001 – 50,000 บาท ยศ ยศร้อยตำรวจเอก อายุงานในสายงานสอบสวน น้อยกว่า 5 ปี และอายุงานช่วง 11-15 ปี ระดับการศึกษา อยู่ในระดับปริญญาตรี ร้อยละ 100.0 สถาบันการศึกษา โรงเรียนนายร้อยตำรวจ คิดเป็นร้อยละ 45.5 และมหาวิทยาลัยของรัฐคิดเป็นร้อยละ 54.5 โดยทุกคนมีประสบการณ์การฝึกอบรมงานด้านการสอบสวน ในส่วนของสายงานที่เคยปฏิบัตินอกเหนือจากสายงานสอบสวน ได้แก่ สายงานป้องกันและปราบปราม สถิติจำนวนคดีที่ต้องรับผิดชอบต่อคนต่อรายเดือน จำนวนคดี 6-10 คดีต่อเดือน ในส่วนของปัญหาและอุปสรรค ที่มีผลต่อการปฏิบัติงานของพนักงานสอบสวน ปรากฏว่า การกระจุกภาระงานที่ตำแหน่งพนักงานสอบสวน นโยบายและการบริหารงานของผู้บังคับบัญชา และจำนวนภาระงาน ส่งผลต่อความเครียดของท่าน มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.73 ด้านเงินเดือนที่เพียงพอมีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานการขาดความมั่นคงในชีวิตส่วนตัว และความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงาน มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.45 ความเครียดจากการปฏิบัติหน้าที่พนักงานสอบสวน มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.36 สภาพแวดล้อมในการทำงาน เช่น แสงสว่าง อุณหภูมิห้อง มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 3.64 และอุปกรณ์สำนักงาน เช่น เครื่องพิมพ์ที่เพียงพอ มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 3.55แนวทางการแก้ไขปัญหาตามลำดับค่าเฉลี่ยสูงสุด การบริหารงานของผู้บังคับบัญชา การเพิ่มเงินค่าสำนวน ความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ความรู้ความสามารถของพนักงานสอบสวน การสนับสนุนงบประมาณ ฐานข้อมูล Polish การใช้โปรแกรม Smart Police การพัฒนาทักษะการสื่อสาร การส่งเสริมให้พัฒนาความรู้ความสามารถ การมีโครงการอบรมพัฒนา การจัดกิจกรรมภายในสถานีตำรวจ และการทำสื่ออธิบายขั้นตอนและระยะเวลาดำเนินคดี ตามลำดับข้อเสนอแนะจากการวิจัยในครั้งนี้ ข้อเสนอแนะเพื่อระดับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ในระดับนโยบายของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 1) ควรทำการรับสมัครพนักงานสอบสวนบุคคลภายนอกสำหรับผู้ที่มีความสมัครใจ รวมถึงมีคุณสมบัติความรู้พื้นฐาน เช่น กฎหมาย 2) การสนับสนุนงบประมาณ ด้านอุปกรณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงาน ซึ่งเป็นอุปกรณ์พื้นฐานในการทำงาน เพื่อให้การปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น 3) ระดับบริหารของสำนักงานตำรวจแห่งชาติต้องมีการตรวจสอบการใช้งบอย่างละเอียดถี่ถ้วน และในส่วนของการเช่าอุปกรณ์ ควรมีการเลือกอุปกรณ์ที่ตอบสนองการปฏิบัติงานของทุกตำแหน่งได้ ด้วยปรากฏว่าเป็นเพียงเครื่องถ่ายเอกสาร จึงควรใช้เครื่องถ่ายเอกสารที่สามารถสั่งพิมพ์เอกสารได้ทั่วทั้งสำนักงาน (Universal Printer) จะสามารถลดปัญหาความไม่เพียงพอของอุปกรณ์เครื่องพิมพ์เอกสาร ข้อเสนอแนะเพื่อระดับผู้บริหารระดับสถานีตำรวจ 1) จัดกิจกรรมผ่อนคลายภายในสถานีตำรวจ ออกแบบกิจกรรมที่หลากหลายให้สอดคล้องกับหลายกลุ่ม เช่น สร้างห้องสันทนาการ สร้างพื้นที่กีฬา ดนตรี สังสรรค์งานเลี้ยงประจำปี การจัดการแข่งขันกีฬาระหว่างสถานี 2) การบริหารจัดการเรื่องสวัสดิการและสิ่งจูงใจในการปฏิบัติงาน 3) ในงบประมาณส่วนน้ำมันเชื้อเพลิง ควรมีการออกแบบระบบตั้งงบส่วนรวมสำหรับส่วนของพนักงานสอบสวนโดยตรง โดยเป็นกองกลางและให้หัวหน้างานพิจารณาตามคดี ว่าระดับความรุนแรงของคดี