Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Dorpsstraat 2 te Niftrik Gemeente Wijchen

<p>Hamaland Advies heeft in opdracht van Lycens een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor een bestemmingsplanwijziging aan de Dorpsstraat 2 te Niftrik. Op de locatie komen, in de achtertuin van de bestaande woning, twee nieuwe bouwvlakken voor een vrijstaande en een 2-onder-1-kap woning. Het plangebied heeft een omvang van circa 1.119 m2. De diepte van de geplande bodemverstoringen is nog onbekend, maar bedraagt vanwege een vorstvrije fundering tenminste 80 cm-mv.</p><p>Het plangebied ligt volgens de archeologische beleidskaart (west) in de bebouwde kom met een hoge archeologische verwachting. Tevens ligt het in een reeds bekende vindplaats en in de aandachtszone van deze vindplaats. Vanwege de ligging in twee zones geldt de hoogste waarde (in dit geval ‘vindplaats’) als toetsingswaarde. Dit houdt in dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 30 m2 waarbij aangetoond moet worden, door middel van een rapport, hoe het met de archeologische waarden in de ondergrond gesteld is.</p><p>Bureauonderzoek<br>Op grond van de resultaten van het bureauonderzoek kan geconcludeerd worden dat het plangebied in potentie een hoge trefkans heeft op archeologische resten uit de periode van het Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. De trefkans op resten uit de Tweede Wereldoorlog is laag. In het plangebied bevinden zich waardevolle archeologische lagen zich vanaf maaiveld tot een diepte van 2,30 m-mv in de C-horizont. In de omgeving zijn vondstlagen aangetroffen onder de bouwvoor in bruingrijze klei met mangaan (LME + NT) op 20-55 cm-mv. In de grijsbruine iets zandige klei met mangaan en ijzeroxidatie (PREHIST, ROM, LME) vanaf 55-110 cm-mv. In het plangebied zelf waren vanaf circa 1820 tot 1918 het gebouw en tuinen van de voormalige pastorie aanwezig. Resten van deze bebouwing en gerelateerde vondsten zijn mogelijk nog in de ondergrond aanwezig.</p><p>Booronderzoek<br>Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de bodemopbouw, met uitzondering van boring 5a en 5b uit een circa 45 cm dikke subrecente bouwvoor bestaat die overgaat in een dikke cultuurlaag bestaande uit fosfaatrijke zandige klei met fragmenten houtskool en puinspikkels. De dikte van dit pakket varieert van 80 cm in boring 3 tot 180 cm in boring 1. In boring 1 is nog een tweedeling aanwezig in het pakket. De onderste 90 cm van dit pakket bestaat uit een relatief schoon pakket zandige klei waarin alleen wat puinspikkels aanwezig zijn. De basis van het bodemprofiel bestaat uit lichtbruin kleiig matig fijn zand (boring 2, 3 en 4) of sterk zandige klei (boring 1). Het betreft rivierbeddingafzettingen van de meandergordel van Huiseling-Demen. In boring 4 is op een diepte tussen 10 en 90 cm-mv sprake van opvallend veel zacht gebakken oranje baksteenpuin. Boring 5a en 5b zijn beiden gestuit op een fundering die opgetrokken is uit dezelfde oranje zachte baksteen. Dit betreft vermoedelijk de fundering van de voormalige pastorie die hier tussen circa 1820 en 1918 aanwezig was. Een belangrijk indicatie voor deze bebouwing vormt tevens de oorspronkelijke toegangspoort van de pastorie ter hoogte van deze boringen. Deze toegangspoort is nog altijd aanwezig aan de noordoostzijde van het perceel (zie Afbeelding 13).</p><p>Selectieadvies<br>Vanwege de aanwezigheid van een oude cultuurlaag met archeologische indicatoren die duiden op één of meerdere vindplaatsen uit de periode Romeinse Tijd tot en met de Nieuwe Tijd adviseert Hamaland Advies om archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek uit te voeren indien de bodemingrepen dieper dan 35 cm-mv reiken (top van het muurwerk van de voormalige pastorie). Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen te worden opgesteld, dat getoetst wordt door gemeente Wijchen en diens archeologisch adviseur (mw. E. van der Linden).</p><p>Selectiebesluit<br>De resultaten en aanbevelingen uit de conceptrapportage zijn op 3 februari 2020 getoetst door het bevoegd gezag, de gemeente Wijchen (mevr. E. van der Linden, gemeentelijk archeoloog). De opmerkingen en wijzigingen, waaronder de omvang van het plangebied, zijn verwerkt in deze definitieve versie 2.0 van het rapport. Op grond van de onderzoeksresultaten zal door gemeente Wijchen een selectiebesluit genomen worden of vervolgonderzoek noodzakelijk is voorafgaand aan de geplande bodemingrepen.</p><p>Voorbehoud<br>Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. </p><p>Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Wijchen (mw. drs. E. van der Linden).</p>