Ie, Tussen Skieppereed & Koarte Bún gemeente Noardeast-Fryslân, Fr. Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O)

Op 26 november 2024 is aan een perceel tussen de Skieppereed en Koarte Bún te Ie, gemeenteNoardeast-Fryslân, een verkennend archeologisch booronderzoek uitgevoerd. De aanleidingvoor het onderzoek is de voorgenomen bouw van vijf tot negen woningen op het perceel. Deexacte locaties en diepte van de verstoringen zijn nog niet bekend, maar er wordt uitgegaan vaneen verstoringsdiepte van meer dan 30 centimeter beneden maaiveld. De totale omvang van dete ontwikkelen percelen is circa één hectare.Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Hetplangebied maakte oorspronkelijk deel uit van een pleistoceen zandlandschap, maar werdomstreeks de bronstijd (1500 vC) bedekt met veen, dat zich vrijwel over het gehele noordelijkekustgebied uitbreidde. In de ijzertijd (250 vC) begon de zee een sterke invloed uit te oefenen ophet landschap, waarbij grote delen van het veen werden weggeslagen en het plangebied bedektraakte met klei. In dit kwelderlandschap ontstonden door de geleidelijke ophoping van sedimentlangs de geulen en kreken kwelderruggen. Deze hogere ruggen waren geschikt voor bewoning(later op terpen) en vormde een eerste natuurlijke kustbarrière. Op de geomorfologische kaartligt het plangebied op een oeverwal, in de nabijheid van de dorpsterp van Ie. In demiddeleeuwen (1250 nC) werd de invloed van de zee verder getemperd door de aanleg vandijken, waarna de lagere delen van het landschap in cultuur konden worden gebracht.In het plangebied kunnen in de diepere ondergrond, in de top van afgedekt dekzand,resten uit de steentijd aanwezig zijn. De top van het pleistocene zand bevindt zich ter hoogte vanhet plangebied tussen 2 en 4 meter onder NAP. De resten zullen vooral voorkomen opdekzandkoppen die hoog genoeg lagen om de vorming van podzolbodems mogelijk te maken.Met betrekking tot de periode ijzertijd-middeleeuwen kunnen onder de bouwvoor terplagen vande nabij gelegen dorpsterp Ie aangetroffen worden. Op basis van de landschappelijkeontwikkelingen en voorgaand archeologisch onderzoek is de terp opgebracht vanaf de vroegemiddeleeuwen. Deze kunnen zowel onder ophogingsmateriaal liggen als onder (laterenatuurlijke) afzettingen. Ook afgegraven terpen, waarvan de terpzool slechts nog rest, kunnennog waardevolle diepere sporen bevatten, zoals waterputten en sloten. Historisch kaartmateriaalgeeft geen indicatie voor bewoning in het plangebied.Tijdens het veldwerk zijn zes boringen uitgevoerd. In het plangebied bestaat debodemopbouw vanaf het maaiveld uit een 1) bouwvoor 2) een verploegde kleilaag metpuinspikkels, 3) kwelderwalafzettingen en 4) wadzand. In boring 4 is onder de verstoordekleilaag een opgebrachte zandlaag met houtskoolspikkels aangetroffen, waaronder direct hetwadzand is gelegen. In de boringen zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen dieduiden op bewoning in het plangebied.