การนำเสนอแนวทางการสอนศิลปะของอาเซียนระดับประถมศึกษาโดยใช้ศิลปศึกษาแบบพหุวัฒนธรรม

งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษาการจัดการเรียนการสอนสาระทัศนศิลป์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 ในโรงเรียนต้นแบบการพัฒนาสู่ประชาคมอาเซียน: Spirit of ASEAN 2. เพื่อนำเสนอแนวทางการสอนศิลปะของอาเซียนระดับประถมศึกษาโดยใช้ศิลปศึกษาแบบพหุวัฒนธรรม ในด้านการกำหนดวัตถุประสงค์ เนื้อหาสาระ กิจกรรมการเรียนการสอน สื่อการสอน และการวัดประเมินผลกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ครูผู้สอนสาระทัศนศิลป์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 ในโรงเรียนต้นแบบการพัฒนาสู่ประชาคมอาเซียน: Spirit of ASEAN จำนวน 134 คน แบ่งเป็น ครูผู้สอนที่ตอบแบบสอบถามจำนวน 122 คน โดยใช้การสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย ครูผู้สอนที่ให้สัมภาษณ์และสังเกตการสอน จำนวน 12 คน โดยใช้การสุ่มแบบเจาะจง และผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะ และวัฒนธรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จำนวน 8 คน โดยใช้การสุ่มแบบก้อนหิมะ (Snowball Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกตการสอน วิเคราะห์แบบสอบถามด้วยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (¯x) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) วิเคราะห์แบบสัมภาษณ์และแบบสังเกตการสอนด้วย การวิเคราะห์เนื้อหาแล้วนำเสนอในรูปความเรียง ผลการวิจัยพบว่า ครูผู้สอนศิลปะส่วนใหญ่จัดการสอนแบบบูรณาการเรื่องอาเซียน แต่ยังไม่มีความรู้ด้านงานศิลปกรรมของอาเซียน เนื่องจากขาดแหล่งข้อมูล และขาดคำแนะนำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ ในส่วนความคิดเห็นของครูผู้สอนและผู้เชี่ยวชาญต่อการสอนศิลปะของอาเซียนโดยใช้ศิลปศึกษาแบบพหุวัฒนธรรม สรุปได้ดังนี้ 1) ด้านการกำหนดวัตถุประสงค์ ควรมีความรู้ ความเข้าใจในศิลปะที่มีความแตกต่างหลากหลายในอาเซียน มีความชื่นชมและยอมรับคุณค่างานศิลปะของอาเซียน 2) ด้านเนื้อหาสาระ ควรมีเรื่องรูปแบบและประเภทของงานศิลปะ อิทธิพลทางศาสนาและวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อการสร้างสรรค์งานศิลปะ 3) ด้านการจัดกิจกรรม ควรมีการอภิปรายถึงแหล่งที่มาของงานศิลปะ อิทธิพลทางสังคม วัฒนธรรมที่ส่งผลต่อการสร้างงานศิลปะ การสร้างสรรค์งานศิลปะโดยกำหนดหัวข้อเกี่ยวกับประเพณี และวัฒนธรรมของอาเซียน และควรมีการนำวัสดุในท้องถิ่นมาสร้างสรรค์งานศิลปะโดยใช้เทคนิควิธีการจากงานศิลปะของอาเซียน 4) ด้านสื่อการสอน ควรมีภาพตัวอย่างงานศิลปะ หนังสือภาพประกอบ แบบจำลอง การศึกษาจากแหล่งเรียนรู้นอกสถานที่ การใช้สื่อมัลติมีเดีย และการใช้สื่อประเภทเกม 5) ด้านการวัดประเมินผล ควรมีความรู้ ความเข้าใจ และยอมรับในความหลากหลายทางศิลปะ วัฒนธรรมทั้งไทยและอาเซียน จากผลการวิจัยสรุปเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนได้ดังนี้ 1) ควรมีการศึกษาค้นคว้าในเรื่องศิลปะของอาเซียน รวมทั้งมีทัศนคติที่ดีต่อประเทศสมาชิกในอาเซียน 2) สอดแทรกเนื้อหาด้านสังคม วัฒนธรรม ควบคู่กับเนื้อหาด้านรูปแบบและเทคนิควิธีการสร้างงานศิลปะ 3) มีกิจกรรมให้ได้อภิปรายถึงอิทธิพลทางสังคมและวัฒนธรรมที่ส่งผลให้งานศิลปะในแต่ละชาติมีความแตกต่างหลากหลาย และมีกิจกรรมให้สร้างสรรค์งานศิลปะที่ได้รับแรงบันดาลใจจากศิลปะของอาเซียนด้วยการใช้วัสดุในท้องถิ่น 4) มีสื่อการสอนประเภทรูปภาพ แบบจำลอง หรือสื่อเทคโนโลยีที่อธิบายถึงลักษณะทั่วไปของงานศิลปะในแต่ละชาติของอาเซียน 5) ประเมินผลจากความเข้าใจ และประเมินผลจากการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออกผ่านผลงานศิลปะ