การสื่อสาร “วิกฤตอัตลักษณ์” ในนวนิยายของ ฮารูกิ มูราคามิ และเรื่องสั้นแนวหลังสมัยใหม่ของไทย

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปลักษณ์การเล่าเรื่องในนวนิยายของ ฮารูกิ มูราคามิ และศึกษาสหบทการสื่อสาร “วิกฤตอัตลักษณ์” ในนวนิยายของ ฮารูกิ มูราคามิ ร่วมกับเรื่องสั้นแนวหลังสมัยใหม่ ของกลุ่มนักเขียนไทย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพจากการศึกษาตัวบทนวนิยายจำนวน 10 เรื่องของ ฮารูกิ มูราคามิ ในฉบับภาษาไทย ได้แก่ สดับลมขับขาน, พินบอล,1973, แกะรอยแกะดาว, แดนฝันปลาย ขอบฟ้า, ด้วยรัก ความตาย และหัวใจสลาย, เริงระบำแดนสนธยา, การปรากฏตัวของหญิงสาวในคืนฝนตก, บันทึกนกไขลาน, คาฟกา วิฬาร นาคาตะ, ราตรีมหัศจรรย์ และเรื่องสั้นแนวหลังสมัยใหม่ของนักเขียนไทยจำนวน 3 คน ได้แก่ อนุสรณ์ ติปยานนท์, ปราบดา หยุ่น และ ฟ้า พูลวรลักษณ์ ที่เสนอวิกฤตอัตลักษณ์เป็นแก่นเรื่องหลัก ร่วมกับการวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์เจาะลึกผู้อ่านชาวไทยที่เป็นแฟนหนังสือของมูราคามิ ผลการวิจัย พบว่า 1) รูปลักษณ์การเล่าเรื่องในนวนิยายของมูราคามิ เสนอกลุ่มตัวละครแบบฉบับเฉพาะตัวผู้เขียนอ้างอิงมิติความสัมพันธ์กับฉาก เพื่อผูกโครงเรื่องการหลบหนีจากอัตลักษณ์อันบกพร่องของตัวเอกชาย ตัวละครสาวรุ่น และตัวละครผู้ใกล้ชิดในพื้นที่ ‘บ้าน’ ภายใต้อิทธิพลจาก ‘บริบททางสังคม’ ของศัตรูชาย เข้าสู่ ‘ดินแดนใน อุดมคติ’ ซึ่งตัวละครเชื่อว่ามีภาพสมบูรณ์ของอัตลักษณ์ดำรงอยู่ โดยมีตัวละครพิเศษช่วยเปิดทางเชื่อมให้ตัวเอกลุล่วงเข้าสู่โลกภายใน ‘จิต’ ซึ่งนวนิยายผูกเข้ากับคุณสมบัติอันเป็นพลวัตในรูปสัญญะของ ‘น้ำ’ ตามแนวคิด อัตลักษณ์แบบหลังสมัยใหม่นิยม ทั้งนี้ ยังมีมุมมอง-เสียงเล่าแบบอัตวิสัยของตัวเอกผู้เล่าเรื่อง ที่เปิดโอกาสให้เหล่าตัวละครกลายเป็นบริบทภายในเรื่องเล่าอ้างอิงซึ่งกันและกัน และสวมรอยระหว่างตัวละครได้ 2) การเล่าเรื่องเพื่อสื่อสาร "วิกฤตอัตลักษณ์" ในนวนิยายของมูราคามิ เนื่องจากแนวคิดต่ออัตลักษณ์ของตัวละครมีความผิดเพี้ยนเสียเอง ได้แก่ แนวคิดอัตลักษณ์สวมใส่จากภายนอก แนวคิดชีวิตคือการแปลงโฉมครั้งแล้วครั้งเล่า แนวคิดการเคลื่อนย้ายอัตลักษณ์ออกจากความเป็นจริง และแนวคิดการเผชิญหน้ากับ อัตลักษณ์คือความโดดเดี่ยว จึงยากต่อความพยายามที่เหล่าตัวละครจะกอบกู้อัตลักษณ์ของตนเอง 3) สหบทการสื่อสาร "วิกฤตอัตลักษณ์" ระหว่างนวนิยายของมูราคามิ กับเรื่องสั้นแนวหลังสมัยใหม่ของกลุ่มนักเขียนชาวไทย มีการเสนอปัจเจกในบทบาทของผู้หลบหนีและแสวงหาอัตลักษณ์ การใช้สัญญะร่วมในการสื่อความหมายถึงอัตลักษณ์ และการวิพากษ์วิกฤตอัตลักษณ์อันเนื่องจากบริบททางสังคมหลังสมัยใหม่ 4) เอกลักษณ์ในนวนิยายของมูราคามิที่ครองใจนักอ่านชาวไทยได้คือ จินตนาการอันแปลกพิสดาร